Yeni sosyal medya yönetmeliği kimleri kapsıyor?

Düzenlemenin adı “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”tir. Kapsamı, Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları ve kullanıcılarıdır. Dolayısıyla konu yalnızca TikTok ile sınırlı değildir; Instagram ve YouTube gibi sosyal ağ hizmetlerini kullanan kişiler de düzenlemeyi takip etmelidir.

Yaş doğrulamasını uygulamak, çocuk hesaplarına özel teknik tedbirler almak ve itiraz mekanizmasını kurmak sosyal ağ sağlayıcılarının görevidir. Bir influencer ajansının kullanıcılarını bilgilendirmesi ve iş süreçlerini gözden geçirmesi ise bu teknik yükümlülüklerle aynı şey değildir.

15 yaş altı, 15–17 yaş ve yetişkin hesapları nasıl ayrılıyor?

e-Devlet üzerinden sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Yönetmeliğin 7. maddesi, yaş doğrulamasının e-Devlet Kapısı üzerinden yapılmasını öngörüyor. Kullanıcının talebiyle oluşturulan yaş doğrulama belirteci, kullanıcı tarafından ilgili sosyal ağ platformuna yüklenecek. Platform, belirtecin doğruluğunu teyit ederek kullanıcının yaş grubunu tespit edecek.

Bu belirteç yalnızca yönetmelikteki yaş eşiklerine ilişkin bilgi içerir; ad, T.C. kimlik numarası veya sosyal medya kullanıcı adı gibi ilave kişisel bilgileri içermez. Platform belirteci yaş doğrulaması amacı dışında kullanamaz.

Metinde süreç tanımlanmış olsa da her platformun uygulama içindeki ekranı ve kullanıcıya sunacağı adımlar ayrıca duyurulacaktır. Bu nedenle şu anda bütün platformlarda aynı menünün bulunduğunu veya aynı butonla işlem yapılabildiğini varsaymamak gerekir. Resmî teknik rehber ve platform açıklamaları takip edilmelidir.

Mevcut sosyal medya hesapları için son tarih ne?

Yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış mevcut hesaplarda, platformlar 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapmak zorunda. Yeni hesapların açılışındaki doğrulama yükümlülüğü ise yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle uygulanacak.

31 Mart 2027 tarihi, platformların mevcut hesapları doğrulama yükümlülüğüne ilişkin geçiş süresidir. Bu tarih, yaş sınırlamalarını aşarak hesap kullanma veya canlı yayın açma izni vermez. Yönetmelik ayrıca, “31 Mart’ta doğrulanmamış bütün hesaplar otomatik silinir” şeklinde genel bir hüküm içermiyor; hesaplarla ilgili resmî bildirimler takip edilmelidir.

TikTok LIVE yayıncıları için ne değişiyor?

TikTok’un resmî yardım açıklamasına göre 18 yaşın altındaki kişiler canlı yayın yapamaz ve hediye gönderemez. Yeni yönetmelik de 15–17 yaş grubundaki çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilmemesini düzenliyor. “15 yaşımı doldurdum, artık TikTok LIVE açabilirim” düşüncesi doğru değildir.

Yayıncıların hesaplarındaki doğum tarihi bilgilerinin doğru olması ve platformun resmî doğrulama sürecinin izlenmesi önem taşır. Başkasının hesabını veya belgesini kullanmak, yanlış yaş beyan etmek ya da kısıtlamayı başka yollarla aşmaya çalışmak uygun bir çözüm değildir.

Yaş nedeniyle erişim sorunu yaşayan kullanıcılar, ilgili platformun resmî destek ve itiraz mekanizmasını kullanmalıdır. Ajans veya menajer, platformun yaş şartını değiştiremez ve hesabın açılacağını garanti edemez.

Instagram, YouTube ve influencer kampanyaları nasıl etkilenir?

15–17 yaş grubunda hesapların kamuya açık olamaması, herkese açık paylaşım ve geniş kitle erişimi üzerine kurulan influencer kampanyalarının yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Çocuk hesaplarında canlı yayın kullanılamaması da canlı tanıtım ve yayın üzerinden iş birliği planlarını etkiler.

Markalar ve ajanslar, iş birliği yapacakları kişinin yaşını, kullanılacak hesabın özelliklerini ve kampanya formatının platform kurallarına uygunluğunu kontrol etmelidir. Çocukların kişisel verileri üzerinden profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetleri planlanmamalıdır.

Bu hüküm, her reklamın veya çocukların yer aldığı her içeriğin bütünüyle yasaklandığı anlamına gelmez. Çocukların ticari içeriklerde yer alması; sözleşme, temsil, kişisel veriler ve ilgili diğer mevzuat bakımından ayrıca değerlendirilir. Veli izni de yönetmelikteki canlı yayın ve kamuya açık hesap sınırlamalarını kaldırmaz.

İçerik üreticileri şimdi ne yapmalı?

1. Hesap bilgilerinizi kontrol edin. Doğum tarihi bilgilerinizin doğru olduğundan emin olun; düzeltme gerekiyorsa platformun resmî yöntemini kullanın.
2. Resmî bildirimleri takip edin. Yaş doğrulama işlemini uygulamanın veya platformun açıklayacağı güvenli süreç üzerinden yürütün.
3. Şifre ve kodlarınızı paylaşmayın. e-Devlet şifrenizi, sosyal medya şifrenizi ve tek kullanımlık doğrulama kodlarınızı ajans, menajer veya üçüncü kişilerle paylaşmayın.
4. İş birliklerini gözden geçirin. Özellikle 18 yaş altındaysanız, planlanan yayın ve içerik formatının yaşınıza uygunluğunu kontrol edin.
5. Yanlış yaş tespitinde resmî itiraz yolunu kullanın. Yönetmelik, Türkçe dil seçeneği bulunan, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması öngörüyor.

Influencer Ajans ve menajerler açısından değerlendirme

Ajans operasyonlarında TikTok LIVE yayıncılığı ile diğer influencer çalışmalarının yaş koşulları ayrı ele alınmalıdır. Canlı yayıncı başvurularında 18 yaş şartının açıkça belirtilmesi, menajerlerin bu konuda bilgilendirilmesi ve yaş bilgisi eksik başvuruların değerlendirmeden önce kontrol edilmesi uygun bir yaklaşımdır.

Bu yönetmelik, ajanslara bütün kullanıcılarından kimlik fotoğrafı veya e-Devlet belgesi toplama şeklinde ayrı bir görev vermiyor. Platformun yaş doğrulaması, platformun resmî sürecinde tamamlanmalıdır. Bir ajansın kendi web sitesinin sosyal ağ sağlayıcı sayılıp sayılmadığı ise sitenin gerçek işlevlerine göre ayrıca değerlendirilir.

Influencer Ajans olarak bu yazıyı, yayıncıların, içerik üreticilerinin ve markaların yaş sınırlarını doğru anlamasına yardımcı olmak için hazırladık. Türkiye’ye ilişkin bu düzenleme, diğer ülkelerdeki tüm kullanıcılara aynı kuralların uygulanacağı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Sosyal medyada 15 yaş sınırı ne zaman uygulanacak?

İncelenen yönetmelik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut hesapların yaş doğrulaması için platformlara 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınıyor.

15 yaşını dolduran biri canlı yayın açabilir mi?

Hayır. 15–17 yaş grubundaki çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilemez. TikTok’un canlı yayın şartı da en az 18 yaşında olmaktır.

18 yaşından büyük kullanıcılar da yaş doğrulaması yapacak mı?

Evet. Yönetmelikteki yaş doğrulama yükümlülüğü yalnızca çocuk hesaplarıyla sınırlı değil. Kullanıcıların ilgili platformun resmî yönlendirmelerini izlemesi gerekiyor.

Yaş doğrulaması için e-Devlet şifremi ajansa vermem gerekir mi?

Hayır. e-Devlet şifrenizi kimseyle paylaşmayın. Yönetmelik, oluşturulan yaş doğrulama belirtecinin kullanıcı tarafından ilgili platforma yüklenmesini öngörüyor.

Veli izniyle 18 yaş altında canlı yayın yapılabilir mi?

Veli izni, bu yönetmelikteki çocuk hesaplarına yönelik canlı yayın sınırlamasını kaldırmaz. Ebeveyn kontrol araçları da platformun çocukları koruma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yeni düzenleme yalnızca TikTok için mi geçerli?

Hayır. Kapsam, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarıdır. Her platformun uygulama adımları ayrıca takip edilmelidir.

15–17 yaşındaki bütün influencerların reklam yapması yasak mı?

Yönetmelik böyle bir genel yasak cümlesi içermiyor. Ancak kamuya açık hesap, canlı yayın ve kişisel veriye dayalı reklam kısıtlamaları bu yaş grubuyla planlanan kampanyaları etkiliyor. Her iş birliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynaklar ve güncelleme notu